52 511 zł kary za monitoring w salach lekcyjnych
52 511 zł kary za monitoring w salach lekcyjnych. Ważne ostrzeżenie UODO dla szkół, inwestorów i instalatorów CCTV.
Monitoring wizyjny ma zwiększać bezpieczeństwo. Jednak niewłaściwie zaprojektowany lub wykorzystywany system może prowadzić do naruszenia prywatności i poważnych konsekwencji prawnych. Najnowszy komunikat Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych pokazuje, że nawet szczytny cel, jakim jest ochrona dzieci, nie usprawiedliwia automatycznie instalowania kamer w każdym pomieszczeniu.
18 listopada 2026 roku Urząd Ochrony Danych Osobowych poinformował o nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 52 511 zł na Niepubliczną Szkołę Podstawową „SOKRATES” w Gdańsku. Powodem było przetwarzanie danych osobowych uczniów za pomocą monitoringu wizyjnego w salach dydaktycznych bez odpowiedniej podstawy prawnej.
Decyzja stanowi ważny sygnał nie tylko dla placówek edukacyjnych, ale również dla projektantów, integratorów i instalatorów elektronicznych systemów zabezpieczeń.
Co wydarzyło się w gdańskiej szkole?
System monitoringu funkcjonował w placówce od 2007 roku. Kamery zostały zainstalowane zarówno na zewnątrz budynku, jak i wewnątrz szkoły, w tym w salach lekcyjnych oraz sali gimnastycznej.
Według ustaleń UODO w 2019 roku system obejmował 13 kamer, a obraz był rejestrowany całodobowo przez dwa rejestratory.
Szkoła uzasadniała stosowanie monitoringu potrzebą zapewnienia bezpieczeństwa dzieciom i pracownikom, ochrony mienia oraz możliwości wyjaśniania konfliktów i niebezpiecznych zdarzeń.
W niektórych przypadkach kamery instalowano w salach po zgłoszeniach dotyczących zachowania nauczycieli lub konfliktów pomiędzy uczniami. Propozycje montażu były omawiane również z rodzicami.
Szkoła traktowała zatem monitoring jako narzędzie prewencyjne, a nagrania jako materiał pozwalający odtworzyć przebieg określonych sytuacji.
Problem polegał jednak na tym, że uzasadniony cel zapewnienia bezpieczeństwa nie jest równoznaczny z posiadaniem podstawy prawnej do nieograniczonego rejestrowania obrazu uczniów.
UODO wskazał, że placówka nie wykazała, aby tak daleko idąca ingerencja w prywatność dzieci była zgodna z wymaganiami RODO.
Bezpieczeństwo nie oznacza prawa do nieograniczonego monitorowania
W branży elektronicznych systemów zabezpieczeń monitoring jest powszechnie wykorzystywany do ochrony osób i mienia.
Kamery znajdują się na parkingach, przy wejściach do budynków, na korytarzach, w magazynach i obszarach wymagających szczególnego nadzoru.
Jednak każdy z tych obszarów wymaga indywidualnej oceny zasadności monitorowania.
W przypadku szkoły szczególnego znaczenia nabiera fakt, że nagrywane są dzieci, a więc osoby, których prawa i wolności wymagają szczególnej ochrony.
Sala lekcyjna nie jest zwykłym pomieszczeniem użytkowym. To przestrzeń nauki, rozwoju, relacji społecznych i codziennych interakcji uczniów z nauczycielami.
Stała rejestracja obrazu może prowadzić do utrwalania zachowań, emocji i sytuacji, które nie mają związku z rzeczywistym zagrożeniem bezpieczeństwa.
UODO zwrócił uwagę, że szkoła powinna rozważyć również inne, mniej ingerujące w prywatność sposoby zapewnienia bezpieczeństwa.
System CCTV powinien być środkiem proporcjonalnym do zagrożenia, a nie automatycznym rozwiązaniem każdego problemu organizacyjnego.
Czy kamery w salach lekcyjnych są zabronione?
W przypadku szkół publicznych zasady monitoringu określa między innymi art. 108a ustawy Prawo oświatowe.
Przepis ten przewiduje szczególne ograniczenia dotyczące monitorowania pomieszczeń, w których odbywają się zajęcia dydaktyczne, wychowawcze i opiekuńcze. Dopuszcza wyjątki jedynie w określonych okolicznościach, przy spełnieniu dodatkowych wymagań dotyczących niezbędności oraz ochrony godności i praw osób monitorowanych.
Szczególnie interesujący jest jednak przypadek szkół niepublicznych.
W omawianej decyzji UODO wskazał, że art. 108a Prawa oświatowego nie znajduje zastosowania do tej szkoły niepublicznej. Nie oznacza to jednak dowolności w instalowaniu kamer. Placówka nadal podlega przepisom RODO, w tym wymogom dotyczącym zgodności z prawem, proporcjonalności, minimalizacji danych oraz ochrony praw osób, których dane są przetwarzane.
W przypadku gdańskiej szkoły organ nie stwierdził podstawy prawnej uzasadniającej monitorowanie uczniów w pomieszczeniach dydaktycznych. Warto również pamiętać, że sama akceptacja montażu kamer przez rodziców nie jest automatycznie ważną zgodą na przetwarzanie danych osobowych w rozumieniu RODO.
Instalator CCTV powinien myśleć nie tylko o obrazie, ale również o jego legalnym wykorzystaniu.
Dla firm projektujących i instalujących systemy monitoringu omawiana decyzja stanowi ważną lekcję.
W praktyce inwestor często wskazuje miejsca, w których chce zamontować kamery. Instalator dobiera urządzenia, ustala pole widzenia, wykonuje instalację i konfiguruje rejestrację. Jednak profesjonalne podejście do projektu nie powinno ograniczać się wyłącznie do kwestii technicznych.
Już na etapie uzgodnień warto zweryfikować z inwestorem kilka podstawowych kwestii:
- Cel monitoringu: jakie konkretne zagrożenie ma ograniczać kamera?
- Lokalizacja: czy rejestrowanie obrazu w danym pomieszczeniu jest rzeczywiście niezbędne?
- Zakres obserwacji: czy pole widzenia nie obejmuje miejsc, których monitorowanie nie jest uzasadnione?
- Alternatywy: czy podobny poziom bezpieczeństwa można uzyskać przy mniejszej ingerencji w prywatność?
- Dostęp do nagrań: kto może oglądać obraz na żywo, przeglądać archiwum i eksportować nagrania?
- Retencja: jak długo nagrania powinny być przechowywane i kiedy mają być automatycznie usuwane?
Nie oznacza to przeniesienia odpowiedzialności prawnej administratora danych na firmę instalacyjną. Administrator odpowiada za ustalenie celu i podstawy prawnej przetwarzania, natomiast profesjonalny wykonawca może pomóc w doborze rozwiązań technicznych odpowiadających tym wymaganiom. Jeżeli inwestor oczekuje instalacji kamer w pomieszczeniach szczególnie wrażliwych, warto zarekomendować wcześniejszą konsultację z inspektorem ochrony danych lub doradcą prawnym.
Nowoczesny monitoring oferuje funkcje wspierające ochronę prywatności
Współczesne systemy CCTV i VMS w tym również QognifyVMS oferują znacznie więcej niż tylko rejestrację obrazu.Odpowiednia konfiguracja systemu może ograniczać ilość przetwarzanych danych i dostęp do nagrań.
Przykładowe możliwości obejmują:
1. Ograniczanie pola obserwacji
Precyzyjne ustawienie kamer i optyki pozwala objąć monitoringiem wyłącznie obszary wymagające ochrony. Nie zawsze konieczne jest obserwowanie całego pomieszczenia.
2. Maskowanie obszarów obrazu
Niektóre kamery i platformy VMS umożliwiają trwałe wyłączenie określonych fragmentów kadru z obserwacji lub rejestracji. Ważne jest jednak rozróżnienie maskowania już podczas pozyskiwania obrazu od ukrywania fragmentu jedynie w podglądzie.
3. Zarządzanie uprawnieniami użytkowników
Administrator może ograniczyć dostęp do wybranych kamer, archiwum oraz funkcji eksportowania nagrań. Możliwe jest również prowadzenie rejestru operacji wykonywanych przez użytkowników.
4. Konfigurowanie okresu przechowywania nagrań
System powinien umożliwiać realizację przyjętych zasad retencji, w tym automatyczne usuwanie danych po upływie odpowiedniego okresu.
5. Zabezpieczenie infrastruktury CCTV
Szyfrowanie komunikacji, indywidualne konta, bezpieczny dostęp zdalny, aktualizacje oprogramowania i odpowiednia segmentacja sieci pomagają chronić nagrania przed nieuprawnionym dostępem.
Należy jednak wyraźnie podkreślić, że żadna funkcja techniczna nie zastępuje podstawy prawnej przetwarzania danych. Nawet najlepiej zabezpieczony system może być wykorzystywany niezgodnie z prawem, jeżeli rejestruje obraz w nieuzasadnionym zakresie.
Obsługa i serwisowanie systemu
W decyzji UODO pojawił się jeszcze jeden istotny dla branży instalacyjnej problem.
Szkoła korzystała z usług informatyka, który obsługiwał rejestratory, wykonywał prace serwisowe i mógł sporządzać kopie nagrań. UODO stwierdził, że zawarta umowa powierzenia przetwarzania danych nie uwzględniała odpowiednio czynności dotyczących monitoringu wizyjnego. Organ wskazał również nieprawidłowości związane z rejestrem czynności przetwarzania oraz zastosowanymi środkami bezpieczeństwa. To przypomnienie, że obsługa techniczna CCTV może wiązać się z dostępem do danych osobowych.
Jeżeli serwisant, integrator lub zewnętrzny dostawca VMS ma dostęp do nagrań w imieniu administratora, konieczne jest ustalenie jego roli oraz odpowiednie uregulowanie zasad przetwarzania danych.
Dostęp serwisowy nie powinien być nieograniczony, a uprawnienia należy dostosować do rzeczywiście wykonywanych czynności.
Czy bezpieczeństwo szkoły można zapewnić bez kamer w salach lekcyjnych?
W wielu przypadkach tak. Zamiast rejestrować przebieg codziennych zajęć, inwestor może rozważyć połączenie kilku mniej inwazyjnych rozwiązań. System kontroli dostępu pozwala ograniczyć wejście osób nieuprawnionych do budynku i wybranych stref. Monitoring wejść, korytarzy i obszarów wspólnych może wspierać ochronę obiektu bez konieczności ciągłego obserwowania uczniów podczas lekcji. Dodatkowe możliwości zapewniają systemy alarmowe, przyciski wezwania pomocy, kontrola dostępu gości i odpowiednio przygotowane procedury reagowania na incydenty.
Istotna jest także organizacja nadzoru sprawowanego przez personel szkoły.
Najlepsze rezultaty przynosi połączenie rozwiązań technicznych z właściwymi procedurami organizacyjnymi, a nie zastępowanie wszystkich mechanizmów bezpieczeństwa kolejnymi kamerami.
Co decyzja UODO może oznaczać dla rynku CCTV?
Przypadek gdańskiej szkoły pokazuje, że jakość systemu monitoringu nie powinna być oceniana wyłącznie przez rozdzielczość kamer, liczbę kanałów rejestratora, pojemność archiwum czy dostępne funkcje analityczne. Ważnym elementem profesjonalnego projektu jest również możliwość zgodnego z prawem przetwarzania danych.
Dla instalatorów i integratorów oznacza to rosnące znaczenie doradztwa technicznego, świadomego projektowania oraz właściwej konfiguracji systemów.
Przewagą profesjonalnego wykonawcy nad samodzielnym zakupem i montażem kamer powinny być nie tylko wiedza techniczna oraz doświadczenie instalacyjne, ale również umiejętność wskazania inwestorowi ograniczeń i ryzyk związanych z planowanym sposobem wykorzystania systemu.
Podsumowanie – bezpieczeństwo i prywatność muszą iść w parze.
Kara 52 511 zł nałożona przez Prezesa UODO jest kolejnym przypomnieniem, że legalność monitoringu należy oceniać przed jego uruchomieniem, a nie dopiero podczas kontroli.
W omawianej sprawie organ nakazał również zaprzestanie przetwarzania danych uczniów za pomocą monitoringu w pomieszczeniach dydaktycznych w terminie 14 dni od doręczenia decyzji.
Decyzja, według stanu na 19 listopada 2026 roku, jest nieprawomocna.
W Seecom Polska podkreślamy, że profesjonalny system zabezpieczeń powinien nie tylko skutecznie chronić obiekt, ale również umożliwiać odpowiedzialne zarządzanie obrazem, nagraniami i dostępem do danych.
Rola doświadczonego projektanta oraz instalatora nie kończy się na montażu urządzeń. Obejmuje także pomoc w wyborze takich rozwiązań, które odpowiadają rzeczywistym potrzebom bezpieczeństwa i ograniczają ryzyko nadmiernej ingerencji w prywatność.
Źródła:
- Urząd Ochrony Danych Osobowych, komunikat z 18.11.2026 r.: https://www.uodo.gov.pl/pl/138/4664
- Decyzja Prezesa UODO nr ZSZZS.421.9.2019 z 13.08.2026 r., opublikowana w bazie orzeczeń UODO
- Rozporządzenie (UE) 2016/679 (RODO)
- Ustawa Prawo oświatowe, art. 108a



